آخرین مطالب
امکانات وب
آیه 38 سوره محمد : شأن نزول در مورد ایرانی ها
********************************
وَ اِن تَتَوَلَّوا يَستَبدِل قَوماً غَيرَكُم ثُمَّ لا يَكُونُوا اَمثالَكُم
آرى اين بار (بار دین) ، هرگز بر زمين نمى ماند ، اگر شما به اهميت موقعیت تان پى نبريد ، و اين رسالت عظيم را ناديده بگيريد ، خداوند قوم ديگرى را برمى انگيزد و اين رسالت عظيم را بر دوش آنها مى افكند
قومى كه در ايثار و فداكارى و بذل جان و مال و انفاق فى سبيل الله به مراتب از شما برتر و بالاتر باشند
تفسير نمونه ج : 21 ص : 496
ها اَنتُم هؤُلاءِ تَدعُونَ لِتُنفِقُوا فى سَبيلِ اللهِ فَمِنكُم مَن يَبخَل
بدانيد شما همان جمعيتى هستيد كه دعوت براى انفاق در راه خدا مى شويد ، بعضى از شما اين فرمان الهى را اطاعت مى كنند در حالى كه بعضى بخل مى ورزند
آخرين آیه تهدید و هشدارى است به همه مسلمانان كه قدر اين نعمت بزرگ و موهبت عظيم را بدانيد كه خداوند شما را پاسدار آئين پاكش قرار داد تا حاميان دين و ياوران پيامبر او باشيد این است که می فرماید
وَ اِن تَتَوَلَّوا يَستَبدِل قَوماً غَيرَكُم ثُمَّ لا يَكُونُوا اَمثالَكُم
اگر به اين نعمت بزرگ ارج ننهيد و اگر روى گردان شويد
اين ماموريت را به گروه ديگرى مى سپارد گروهى كه همانند شما نخواهند بود !
آرى اين بار (امور دین) هرگز بر زمين نمى ماند
اگر شما به اهميت موقعیت تان پى نبريد ، و اين رسالت عظيم را ناديده بگيريد
خداوند قوم ديگرى را برمى انگيزد و اين رسالت عظيم را بر دوش آنها مى افكند
قومى كه در ايثار و فداكارى و بذل جان و مال و انفاق فى سبيل الله
به مراتب از شما برتر و بالاتر باشند
جالب توجه اين كه اكثر مفسران در ذيل آيه مورد بحث نقل كرده اند كه
بعد از نزول اين آيه جمعى از اصحاب رسول خدا (ص) عرض كردند :
مَن هؤُلاءِ الَّذينَ ذَكَرَ اللهُ فى كِتابِه
اين گروهى كه خداوند در اين آيه به آنها اشاره كرده كيانند ؟ !
در اين هنگام سلمان نزديك پيامبر (ص) نشسته بود ، پيامبر دست بر پاى سلمان
( و طبق روايتى بر شانه سلمان ) زدند و فرمودند :
هذا وَ قَومُهُ
وَ الّذى نَفسى بِيَدِهِ لَو كانَ الايمانُ مَنُوطاً بِالثُّرَيّا
لَتَناوَلَهُ رِجالٌ مِن فارس
منظور از آیه ، اين مرد و قوم او می باشند ، سوگند به آن كس كه جانم به دست او است
اگر ايمان به ثريا بسته باشد گروهى از مردان فارس آنرا به چنگ مى آورند !
اين حديث و مشابه آن را محدثان معروف اهل سنت مانند محدث معروف بَيهَقى و تِرمُذى در كتب معروف خود آورده اند
و مفسران معروف شيعه و اهل سنت بر آن اتفاق دارند
مانند : نويسنده تفسير قُرطَبى ، روح البيان ، و مجمع البيان و فخر رازى و مراغى و ابو الفتوح رازى و ....
در تفسير دُرُّ المنثور در ذيل همين آيه نيز چندين حديث در همين زمينه آورده است .
حديث ديگرى از امام صادق (عليه السلام) نقل شده كه مكمل حديث فوق است فرمود :
وَ اللهِ اَبدَلَ بِهِم خَيراً مِنهُم ، اَلمَوالى
به خدا سوگند كه خداوند به اين وعده خود وفا كرده و گروهى را از غير عرب بهتر از آنها جانشين آنها فرمود .
اگر با دقت و خالى از هر گونه تعصب به تاريخ اسلام و علوم اسلامى بنگريم
و سهم عجم ، و مخصوصا ايرانيان را در ميدانهاى جهاد و مبارزه با دشمنان از يكسو ، و تنقيح و تدوين علوم اسلامى را از سوى ديگر بنگريم به واقعيت اين حديث پى خواهيم برد و شرح اين سخن بسيار است
*****
وَ اِن تَتَوَلَّوا يَستَبدِل قَومَاً غَيرَكُم ثُمَّ لا يَكُونُوا أمثالَكُم
بعضى از مفسرين گفته اند : اين جمله عطف است بر جمله وَ اِن تُؤمِنُوا وَ تَتَّقُوا
و معناى مجموع دو جمله اين است كه :
اگر ايمان بياوريد و تقوى پيشه كنيد ، پاداشهايتان را مى دهد ، و اگر اعراض نموده و پشت كنيد ،
خداوند به جاى شما قومى ديگر قرار مى دهد
و آنان را موفق به ايمان مى كند و مثل شما نمى باشند
بلكه ايمان می آورند و تقوى دارند و در راه او انفاق مى كنند
ترجمة الميزان ج : 18 ص : 376
در الدر المنثور آمده كه : عبد الرزاق ، عَبد بن حميد ، ترمذى ، ابن جُرَير ، ابن ابى حاتم ، و طبرانى - در كتاب اوسط - و بيهقى - در كتاب دلائل - همگى از ابو هريره روايت كرده اند كه گفت :
روزى رسول خدا (ص) اين آيه را تلاوت فرمودند :
و ان تتولوا يستبدل قوما غيركم ثم لا يكونوا امثالكم
مردم پرسيدند اى رسول خدا اين قوم چه كسانى هستند كه اگر ما پشت به دين كنيم
خداى تعالى آنان را به جاى ما مى گذارد ؟
رسول خدا (ص) دست به شانه سلمان زدند و فرمودند :
اين مرد و قوم او هستند
به خدايى كه جانم به دست او است
اگر ايمان به خدا را در ثريا آويزان كرده باشند
بالأخره مردمى از فارس آن را به دست مى آورند
مؤلف : الدر المنثور اين روايت را به طرقى ديگر به همين عبارت از ابو هريره نقل كرده است
و همچنين مثل آن را از ابن مَردَوَيه از جابر آورده .
و در مجمع البيان مى گويد : ابو بصير از امام ابى جعفر (ع) روايت كرده كه در ذيل جمله ان تتولوا فرمود :
اى گروه عرب اگر به دين خدا پشت كنيد
يَستَبدِل قَوماً غَيرَكُم
خداوند به جاى شما قومى ديگر قرار مى دهد
يعنى موالى همين اقوامى كه امروز از آنان برده گيرى مى كنيد
و در همان كتاب از امام صادق (ع) روايت كرده كه فرمودند :
به خدا سوگند خدا آن كار را كرد
و به جاى عرب ، موالى را كه بهتر از ايشان بودند گذاشت
نوشته شده در پنجشنبه یازدهم خرداد ۱۳۹۶ساعت 15:32
برادران شهید ...ما را در سایت برادران شهید دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 149